Motyle z miasta wolności

​„Motyle z miasta Wolności” Joanny Marat to przejmująca powieść historyczno-obyczajowa, która z wielką wrażliwością, ale i bez upiększania ukazuje bolesne traumy powracające przez pokolenia. Autorka prowadzi narrację dwutorowo, łącząc perspektywę młodej, a z czasem dorosłej Michaliny (Misi) z dramatycznymi zapiskami z pamiętnika Bronisławy.

​Pamiętnik pełen traum – czasy wojny i powojnia

​Plan retrospektywny opiera się na pamiętnikach Bronisławy, wprowadzających czytelnika w mroczne realia czasów przedwojennych, wojennych i powojennych. Autorka nie unika trudnych i bolesnych tematów: ukazuje brutalność nazistowskich egzekucji na Polakach oraz osobach im sprzyjających, brud, choroby i wszechobecny strach.

​Poruszającym motywem jest los kobiet w „wyzwolonym” mieście, zdanych na samowolę bolszewików. Po śmierci matki małego Jakuba Motyla (która umiera w wyniku powikłań po chorobach wenerycznych), to właśnie Bronisława bierze na siebie ciężar wychowania chłopca. Aby chronić się przed kolejnymi gwałtami i przemocą ze strony radzieckich żołnierzy, zrozpaczona kobieta decyduje się na ostateczny krok – przebiera się za mężczyznę i udahe go w codziennym życiu.

​Drugi tor narracji śledzi losy Michaliny na przestrzeni trzydziestu lat – od wydarzeń z grudnia 1981 roku, tuż przed wybuchem stanu wojennego, aż po XXI wiek (lata po 2010 roku).

​Opuszczona przez matkę dziewczynka dorasta pod opieką trudnego, impulsywnego ojca. Lęki i stresujące sytuacje wywołują u niej nawracające, ciężkie ataki astmy. Istotnym wątkiem w jej życiu staje się nieszczęśliwa, skomplikowana miłość do Michała – syna cioci Jadwigi (przyjaciółki matki). Upływające dekady przynoszą jednak nieoczekiwane zwroty akcji. Michalina decyduje się na wyjazd do Berlina po utracie pracy, gdzie jej losy splatają się z... synem jej dawnego ukochanego (który również nosi imię Michał).

„Motyle z miasta Wolności” to poruszająca i wielowarstwowa saga rodzinna. Joanna Marat przekonująco pokazuje, jak wojenna brutalność, przemoc i nieprzepracowane żale z przeszłości kształtują losy kolejnych pokoleń. To historia o przetrwaniu, trudnych wyborach uczuciowych i szukaniu własnego miejsca w świecie, który nieustannie się zmienia